Metadata
- Mail id
- 1a1a528a2bf5ddfe
- Thread id
- 1a1a528a2bf5ddfe
- History id
- 1590620
- Received
- 2026-11-04 07:04 CET
- Sync timestamp
- —
- Source
- gmail
- Importance
- normal
- Read
- no
UNREADCATEGORY_UPDATESINBOX
Mail detail
info@aivoordocenten.nl
Alleen lezen. Acties komen later.
Metadata
Body preview
https://aivoordocenten.nl/ * Googles nieuwe modellen: Genie 4 en Gemini 4 Carbon. (#nieuwtje-1) * Webinarserie: Start dit voorjaar met je hele team. (#webinarserie) * Motie Dassen: generatieve AI verbieden op de basisschool. (#id_2e-nieuwtje) * Chatbot van de week: De faalangstcoach. (#chatbot-van-de-week) * Tip van de week: Geplande taken voor terugkerend werk. (#tip-van-de-week) * App van de week: de onderwijsblend, van AI-proof naar AI-ready onderwijs. (#app-van-de-week) * Onderzoek van de week: Schrijven is niet beter voor je brein dan typen en lezen van scherm is niet slechter dan lezen van schrift. (#onderzoek-van-de-week) * Best practice van de week: Sanna, een chatbot vanuit een educatieve uitgever. (#best-practice) ** Googles nieuwe modellen: Genie 4 en Gemini 4 Carbon () ------------------------------------------------------------ Google heeft Genie 4 aangekondigd (https://deepmind.google/blog/genie-4-a-new-generation-of-world-simulation/?utm_source=chatgpt.com) : een AI-model waarmee je virtuele werelden kunt maken en tijdens het verkennen kunt veranderen. Je kunt bijvoorbeeld het weer aanpassen, een personage toevoegen of een gebeurtenis in gang zetten door te beschrijven wat je wilt. Het model genereert daarbij ook geluid: van voetstappen en achtergrondgeluiden tot gesprekken met personages. Voor het onderwijs biedt dat interessante mogelijkheden. Denk aan een historische omgeving die leerlingen kunnen verkennen, of een beroepssituatie waarin studenten oefenen met verschillende scenario’s. Google werkt al met testgroepen uit onder meer het onderwijs. Genie 4 is voorlopig beschikbaar voor geselecteerde testers; toegang voor Google AI Ultra-abonnees via Project Genie volgt later. Gemini 4 Carbon: AI die langer zelfstandig aan een opdracht werkt Ook kondigde Google Gemini 4 Carbon (https://blog.google/innovation-and-ai/models-and-research/gemini-models/introducing-gemini-4-carbon/?utm_source=chatgpt.com) aan, alweer twee weken na de introductie van Gemini 4 Argon. Het nieuwe model is vooral sterker in programmeren, complexe opdrachten uitvoeren en het vinden en herstellen van beveiligingsproblemen. Volgens Google hebben interne teams Carbon dagenlang aan technische vraagstukken laten werken, waarbij het model verschillende oplossingen probeert en doorgaat als een aanpak vastloopt. De ontwikkeling is relevant voor iedereen die met AI eigen tools en apps maakt. De nadruk verschuift steeds meer naar AI die een grotere opdracht over meerdere stappen kan uitvoeren: van een probleem onderzoeken tot een oplossing bouwen en controleren. Google meldt daarnaast verbeteringen in wetenschappelijke taken en het maken van websites. Carbon komt eerst beschikbaar voor een geselecteerde groep beveiligingsexperts en andere partners. Daarna volgt toegang voor ontwikkelaars, bedrijven en consumenten. Een datum voor die bredere beschikbaarheid is nog niet aangekondigd. ** Webinarserie (http://aivoordocenten.nl) ------------------------------------------------------------ Start dit voorjaar met je hele team Op 2 maart 2027 start onze nieuwe webinarserie met een gezamenlijke kickoff. Naast individueel, kun je ook meedoen met je hele team, school of opleiding. Samen kijken, de voorbeelden bespreken en meteen bedenken wat je ermee kunt in jullie eigen onderwijs: zo maak je van professionalisering een gezamenlijk traject. Plan de webinars bijvoorbeeld als vaste teammomenten en reserveer daarna tijd om door te praten. Welke toepassing willen we uitproberen? Wat betekent dit voor onze opdrachten of toetsing? En welke afspraken hebben we nodig? Collega’s brengen verschillende ervaringen mee. Juist door die uit te wisselen, ontdek je wat bij jullie onderwijs past. Bij ieder webinar hoort een praktijkopdracht waarmee je het geleerde direct toepast. Je probeert iets uit in je eigen lessen en bespreekt met collega’s wat het opleverde. Op ons leerplatform kun je vragen stellen en ervaringen en materiaal delen. Zo bouw je gedurende het voorjaar aan kennis, bruikbare voorbeelden en een gezamenlijke aanpak. De vijf basiswebinars lopen van 9 maart tot en met 13 april. Daarmee ontwikkelen docenten een stevige basis in AI-geletterdheid. Kartrekkers en pioniers kunnen vervolgens vijf verdiepende webinars volgen, van 18 mei tot en met 22 juni, en werken aan een veranderopdracht uit de eigen school. Beide routes bieden certificering. Wil je meer begeleiding? Dan stemmen we het traject samen af op jullie vragen en ambities, bijvoorbeeld met aangepaste praktijkopdrachten of extra begeleiding op locatie. Voor deelname met meerdere collega’s geldt groepskorting; voor grotere groepen maken we passende afspraken. Neem de voorjaarsserie alvast mee in jullie scholingsagenda en reserveer tijd om samen aan de slag te gaan. Bekijk het programma en de mogelijkheden voor teams (https://aivoordocenten.nl/webinarserie-ai-in-het-onderwijs/) of neem contact met ons op (mailto:info@aivoordocenten.nl) , dan denken we mee over een traject voor jullie school of opleiding. Webinarserie voorjaar 2026 (https://aivoordocenten.nl/webinarserie-ai-in-het-onderwijs/) ** Motie Dassen: generatieve AI verbieden op de basisschool () ------------------------------------------------------------ Laurens Dassen heeft samen met negen andere Kamerleden een motie ingediend (https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?did=2026D54213&id=2026Z23514&utm_source=chatgpt.com) die het kabinet vraagt het onderwijs integraal aan te passen aan AI. Daarbij moet in ieder geval het gebruik van generatieve AI door leerlingen in het primair onderwijs worden verboden. De onderbouwing: jonge kinderen ontwikkelen daar hun kritisch denkvermogen, creativiteit en verbeelding, en generatieve AI zou daarvoor een risico vormen. Het kabinet heeft de motie ontraden. Wij vinden dit een zeer ondoordacht voorstel, vol vooroordelen over AI en leren. De motie maakt geen onderscheid tussen verschillende toepassingen, opdrachten en vormen van begeleiding. Een chatbot die het werkstuk van een leerling schrijft, wordt daarmee op één hoop gegooid met een zorgvuldig ingerichte oefenpartner die vragen stelt, feedback geeft en de leerling zelf laat nadenken. Juist dat onderscheid hoort centraal te staan in onderwijsbeleid. De gedachte dat kinderen eerst moeten leren denken voordat ze met AI mogen werken, vinden we bovendien een merkwaardig uitgangspunt. Kinderen ontwikkelen hun denkvermogen ook door interactie met een leraar, ouder of medeleerling. Waarom zou ondersteuning door AI dan bij voorbaat ongeschikt zijn? De relevante vraag is welke interactie het leren bevordert en hoe je die organiseert. Begin bij het leerdoel: wat moet de leerling zelf doen, welke hulp past daarbij en hoe houdt de docent zicht op het leren? Investeer in de kennis en vaardigheden waarmee docenten die keuzes kunnen maken. Een algemeen verbod slaat die didactische afweging volledig over. ** Chatbot van de week () ------------------------------------------------------------ De faalangstcoach Je hebt geleerd voor een toets, maar denkt vooral: straks lukt het niet. Of je ziet zo op tegen een presentatie dat je die het liefst uitstelt. De faalangstcoach helpt leerlingen en studenten om met zulke spanning om te gaan en de spannende situatie toch aan te gaan. De chatbot stelt één vraag tegelijk en onderzoekt samen met de gebruiker wat er gebeurt: welke gedachten komen op, wat voel je en wat doe je vervolgens? Daarna helpt hij een realistische, helpende gedachte en een haalbare volgende stap te formuleren. De leerling blijft zelf nadenken en kiezen. Geen lijst met algemene tips, maar gericht oefenen met wat in die situatie kan helpen. Het gesprek eindigt met een concreet plan, bijvoorbeeld om een presentatie eerst voor één persoon te oefenen. Na afloop kan de leerling terugkomen om te bespreken wat werkte en wat een volgende stap is. De coach richt zich op omgaan met spanning; de inhoudelijke voorbereiding op de toets of presentatie blijft een aparte taak. De faalangstcoach (https://aivoordocenten.nl/chatbots/faalangst-coach/) ** Tip van de week () ------------------------------------------------------------ Geplande taken voor terugkerend werk Elke week dezelfde vraag stellen aan je chatbot? Dat kun je automatiseren. Met geplande taken in ChatGPT, geplande acties in Gemini en terugkerende taken in Claude Cowork laat je een opdracht op vaste momenten uitvoeren. Denk aan een overzicht van AI-nieuws voor het onderwijs op maandagochtend, of iedere vrijdag nieuwe lesideeën rond de actualiteit. Bij Claude gebruik je hiervoor een betaald abonnement. Je stelt zo’n taak in door te vertellen wat je wilt ontvangen en wanneer. Bijvoorbeeld: “Zoek elke maandagochtend om 8.00 uur de vijf belangrijkste ontwikkelingen rond AI in het Nederlandse onderwijs van de afgelopen week. Geef per ontwikkeling een korte samenvatting, een bronlink en wat ik er als docent mee kan.” Controleer de voorgestelde planning en bevestig de taak als daarom wordt gevraagd. Maak de opdracht zo specifiek mogelijk voor jouw werk. Geef bijvoorbeeld je vak, onderwijssector en gewenste lengte mee. Een docent geschiedenis kan wekelijks een actueel nieuwsbericht met drie discussievragen laten klaarzetten; een opleidingscoördinator een overzicht van ontwikkelingen in het beroepenveld. Eén keer goed instellen, daarna staat er op vaste momenten iets bruikbaars voor je klaar. ** App van de week () ------------------------------------------------------------ Onderwijsblend: van AI-proof naar AI-ready onderwijs Wat laat je leerlingen zelf doen, waarbij kan AI helpen en wat mogen ze aan AI uitbesteden? Met onze Onderwijsblend maak je die keuzes onderdeel van je lesontwerp. Je brengt leeractiviteiten, begeleiding, toetsing en AI-gebruik samen in één visueel overzicht. Daarmee helpt de app je bij de stap van AI-proof naar AI-ready onderwijs. Je begint met je doelgroep, leerdoelen en beschikbare tijd. Vervolgens plaats je activiteiten op een canvas, verdeeld over fases en contexten, zoals in de les, thuis of op stage. Je ziet hoe de leeractiviteiten elkaar opvolgen en kunt onderdelen naast elkaar zetten als leerlingen verschillende routes mogen volgen. Per activiteit werk je uit wat de leerling doet, welke begeleiding de docent biedt en hoe je zichtbaar maakt wat er geleerd is. Juist dat laatste maakt de app interessant. Een goed eindproduct vertelt niet vanzelf welke kennis en vaardigheden een leerling heeft ontwikkeld. Daarom kun je bij iedere activiteit het bewijs van leren en de beoordelingscriteria vastleggen. Denk aan een leerling die een aanpak toelicht, een keuze onderbouwt, feedback verwerkt of een handeling voordoet. Zo ontwerp je meteen hoe je zicht houdt op het leren. Voor de inzet van AI is ons KIES-raamwerk ingebouwd. Je verdeelt een activiteit in deeltaken en bepaalt per deeltaak wie het werk doet: de leerling zelf, de leerling samen met AI of AI waaraan de taak wordt uitbesteed. Vervolgens denk je na over drie afzonderlijke effecten: leert de leerling hierdoor meer of minder, gaat het sneller of langzamer en wordt het eindproduct beter of minder goed? Je legt ook vast waarom die keuze bij het leerdoel past. Neem bijvoorbeeld het schrijven van een advies. Je kunt leerlingen zelf een probleem laten analyseren, AI laten gebruiken om alternatieven te verkennen en hen vervolgens zelf de uiteindelijke keuze laten onderbouwen. Voor het verbeteren van de formulering maak je weer een aparte afweging. Zo geef je AI per onderdeel een bewuste plek. Ook kun je aangeven welke rol AI krijgt, bijvoorbeeld als tutor, coach, oefenpartner of feedbackgever. Tijdens het ontwerpen kun je de ingebouwde AI-coach inschakelen. Die kan vragen beantwoorden, feedback geven op je ontwerp en op jouw verzoek het canvas aanpassen. Je kunt bijvoorbeeld vragen waar leerlingen nog te weinig zelf nadenken, of hoe je meer zicht krijgt op hun leerproces. Je werkt zo stap voor stap aan een onderwijsontwerp waarin leerdoelen, activiteiten en beoordeling bij elkaar passen. Je hoeft niet met een leeg canvas te beginnen. Er staan voorbeelden klaar, waaronder een AI-ready profielwerkstuk, een lessenreeks aardrijkskunde en een opzet voor programmatisch toetsen. Je kunt je ontwerp delen via een kijklink en exporteren als afbeelding, PDF, lesbrief of toetsplan in Word. Een account is niet nodig. Pak een bestaande opdracht of lessenreeks erbij en probeer Onderwijsblend. Ook geschikt om samen met collega’s te bespreken: waar zit het leren, welke begeleiding is nodig en hoe kan AI dat versterken? Onderwijsblend app (https://avd-onderwijsblend.vercel.app/) ** Onderzoek van de week () ------------------------------------------------------------ Schrijven is niet beter voor je brein dan typen en lezen van scherm is niet slechter dan lezen van schrift “Schrijven is beter voor je brein.” “Van papier leer je beter dan van een scherm.” Je ziet deze uitspraken regelmatig op LinkedIn, ook als argument tegen AI in het onderwijs. Er staat een verwijzing naar onderzoek bij en de conclusie lijkt vast te staan: laptops dicht, schriften open. Maar juist bij deze populaire claims gaat er veel mis tussen wat onderzoekers meten en wat we elkaar vervolgens vertellen. Neem het veelgedeelde hersenonderzoek naar schrijven en typen uit 2024. Deelnemers schreven bekende woorden met een digitale pen op een touchscreen. Typen deden ze met alleen hun rechterwijsvinger, zonder de getypte woorden te zien. Bij schrijven vonden de onderzoekers sterkere verbindingen tussen bepaalde hersensignalen. Wat ze niet onderzochten: of deelnemers daardoor iets beter leerden of onthielden. Dat is precies de kern van de wetenschappelijke kritiek van Pinet en Longcamp (https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1517235) . Bovendien lijkt typen met één vinger zonder zichtbare tekst weinig op normaal typen. Toch werd deze vergelijking een argument voor beter leren met pen en papier. Onthoud vooral dit: hersensignalen zijn geen rapportcijfers. Onderzoek dat daadwerkelijk leerprestaties meet, levert een veel specifiekere conclusie op. Een meta-analyse van 24 studies (https://doi.org/10.1007/s10648-024-09914-w) vond een klein gemiddeld voordeel voor handgeschreven collegeaantekeningen. Dat ondersteunt handschrift bij die activiteit. Het bewijst niet dat schrijven bij iedere opdracht beter is, laat staan dat typen slecht is voor je brein. De mythe ontstaat wanneer een beperkte bevinding verandert in een algemene onderwijswet. Ook “papier leest beter” verdient diezelfde controle. In een overzichtsstudie uit 2026 met 56 onderzoeken (https://doi.org/10.1007/s10639-025-13843-8) kwam papier gemiddeld gunstig uit de vergelijking. Maar kijk naar de manier waarop de teksten werden aangeboden: in de 31 onderzoeken waarin lezers niet hoefden te scrollen, vonden de onderzoekers geen statistisch betrouwbaar verschil in tekstbegrip tussen papier en de onderzochte digitale apparaten. Bij onderzoeken mét scrollen was er wel een duidelijk papiervoordeel tegenover computers en tablets. Wie daar alleen “papier is beter” van maakt, laat een essentieel onderdeel van de uitkomst weg. Een vergelijking tussen papier en scherm kan óók een vergelijking zijn tussen verschillende manieren van navigeren door een tekst. Deze onderzoeken leveren dus geen algemene wet op dat analoog leren beter is. En ze onderzochten evenmin wat leerlingen leren wanneer ze AI gebruiken. De stap van een hersensignaal of een leesproef naar “dus AI moet de klas uit” wordt door deze studies niet gedragen. Vraag bij de volgende stellige LinkedIn-post daarom: wat deden de deelnemers precies, en is er daadwerkelijk gemeten wat ze leerden? Alleen het woord ‘brein’ maakt een onderwijsadvies nog niet wetenschappelijk. In De laptop dicht en het onderwijsprobleem opgelost? (https://nl.linkedin.com/pulse/de-laptop-dicht-en-het-onderwijsprobleem-opgelost-marcel-mutsaarts-ol2we) gaan we uitgebreider in op deze onderzoeken en wat je er als docent mee kunt. ** AI-tussenuurtje met de best practice van de week () ------------------------------------------------------------ In het AI-tussenuurtje (https://us.list-manage.com/c9WjQW5J6Kb?e=abffd1548a&c2id=9dc1fdce5f294cdf1d0ae291919efad6) hebben we het over de vraag of iedere leerling en student een betaald account moet krijgen en wie dat dan moet betalen. De ouders, de school of de regering? Best practice van de week: Sanna, AI gekoppeld aan je lesmethode Deze week komt de best practice uit de hoek van de educatieve uitgevers. Met Sanna (https://malmberg.nl/voortgezet-onderwijs/educatieve-ai/sanna?utm_source=chatgpt.com) koppelen Malmberg en moederbedrijf Sanoma AI aan de inhoud van hun lesmethodes. Daarmee kun je als docent lesactiviteiten, oefeningen en toetsvragen maken die aansluiten op de leerstof en leerdoelen waarmee je werkt. In de preview die we kregen, kon je een vak, leerjaar en boek kiezen, waarna de AI die inhoud gebruikte. Juist die koppeling maakt dit voor ons interessant: de context van je lesmethode zit al in de toepassing. Dat geeft een uitgever een duidelijke meerwaarde bij het ontwikkelen van AI voor het onderwijs. In de podcast bespraken we ook de mogelijke volgende stap: een leerling die zegt “ik snap opdracht drie niet”, waarna de AI meteen weet om welke opdracht het gaat en gericht kan helpen. Voor nu richt Sanna zich op docenten in het voortgezet onderwijs. Vanaf 2 november kun je een gratis proeflicentie bestellen waarmee je de assistent dertig dagen kunt uitproberen. Groet, Tom en Marcel Team AI voor docenten https://aivoordocenten.nl Bekijk deze mail in je browser (https://mailchi.mp/aivoordocenten/het-ai-spiekbriefje-1-5-januari-19887529?e=d28e40c88d) aivoordocenten.nl . De Nieuwe Erven 3 . Cuijk, Noord-Brabant 5431 NV . Netherlands uitschrijven (https://aivoordocenten.us19.list-manage.com/unsubscribe?u=e6a8204797fdee5a022c4422d&id=6fce6590c7&t=b&e=d28e40c88d&c=49cd779425)
Recipients
onno.hardebol@gmail.com
CC
No CC
Attachments
No attachment metadata available.