Body preview

https://aivoordocenten.nl/

* GPT6 Astra steel de show in een week vol nieuwe AI-modellen. (#nieuwtje-1)
* Boekentip: De toekomstbestendige docent. (#webinarserie)
* AIvoordocenten.nl is helemaal vernieuwd! (#id_2e-nieuwtje)
* Chatbot van de week: Stagegesprek simulator. (#chatbot-van-de-week)
* Tip van de week: Laat AI eerst vragen wat nog ontbreekt. (#tip-van-de-week)
* App van de week: Foutenspotter. (#app-van-de-week)
* Onderzoek van de week: Chatten met AI is niet automatisch oppervlakkig. (#onderzoek-van-de-week)
* Best practice van de week: Een grammatica-app op maat. (#best-practice)



** GPT6 Astra steelt de show in een week vol nieuwe AI-modellen ()
------------------------------------------------------------

Wie de ontwikkelingen rond AI-modellen nauwelijks nog kan bijhouden, hoeft zich daar niet voor te schamen. In een paar dagen verschenen vier nieuwe modellen: GPT‑6 Astra van OpenAI, Claude Fable 5.1 van Anthropic, Gemini 3.8 Flash van Google en Muse Spark 1.3 van Meta.

Ze zijn niet allemaal voor hetzelfde soort werk bedoeld. Gemini 3.8 Flash en Muse Spark 1.3 zijn relatief snelle en goedkope werkmodellen. Astra en Fable behoren tot de frontiermodellen: de krachtigste modellen voor ingewikkelde opdrachten, maar ook modellen die meer rekentijd gebruiken en daardoor minder ruim beschikbaar zijn. Voor docenten zie je dat vooral terug in welke abonnementen toegang geven en hoe snel je gebruikslimiet wordt bereikt.

GPT‑6 Astra: de nieuwe bovengrens

Met GPT‑ (https://developers.openai.com/api/docs/models/gpt-6-astra) 6 (https://openai.com/index/gpt-6-astra/) Astra (https://developers.openai.com/api/docs/models/gpt-6-astra) zet OpenAI de grootste stap. Astra is gemaakt voor complexe opdrachten waarbij AI niet alleen een antwoord geeft, maar bijvoorbeeld zelfstandig onderzoek doet, verschillende bestanden verwerkt, software bedient en een compleet document, spreadsheet of presentatie aflevert.

Volgens de officiële OpenAI-documentatie (https://developers.openai.com/api/docs/models/gpt-6-astra) krijgen gratis ChatGPT-accounts geen toegang tot Astra. De uitrol naar Plus, Pro, Business en Enterprise is begonnen, maar verloopt gefaseerd. Ook met een betaald account kan het dus nog even duren voordat het model zichtbaar is. OpenAI heeft nog niet duidelijk gemaakt hoeveel Astra-gebruik ieder abonnement precies krijgt. Waarschijnlijk zullen de limieten op Plus lager liggen dan op de duurdere abonnementen.

De eerste analyses laten enorm sterke resultaten zien bij computergebruik, programmeren, wetenschap en wiskunde. Omdat de uitrol nog maar net is begonnen, zijn er weinig uitgebreide praktijktests, maar diegene die vroege toegang hadden zijn zonder uitzondering erg onder de indruk. De eerste conclusie: Astra is het krachtigste algemene model van dit moment, met zo het lijkt een grote stap in vermogens.

Claude Fable 5.1: sterk in lang en zelfstandig doorwerken

Claude Fable 5.1 (https://www.anthropic.com/claude/fable) zit in dezelfde zware categorie als Astra. Anthropic richt het model vooral op langlopende opdrachten, zoals uitgebreid onderzoek, grote documenten, programmeren en werk waarbij verschillende apps en bestanden nodig zijn.

Met een gratis Claude-account kun je Fable 5.1 niet gebruiken. Het model is alleen beschikbaar op betaalde abonnementen. Daarbij zit wel een belangrijk verschil. Op Claude Pro heb je toegang, maar betaal je het daadwerkelijke gebruik van Fable met aparte gebruikstegoeden. Bij Claude Max is een beperkte hoeveelheid Fable-gebruik binnen het abonnement inbegrepen: maximaal de helft van je wekelijkse gebruikslimiet.

In eerste praktijktests (https://www.theneuron.ai/p/claude-fable-5-1-live-test) had Fable minder bijsturing nodig en kon het langere delen van een opdracht zelfstandig afronden. Daar staat een nieuw probleem tegenover: het model neemt soms beslissingen of voert extra werk uit waar niet expliciet om is gevraagd. Fable is dus vooral interessant wanneer je een grote klus wilt delegeren en vooraf duidelijk aangeeft wat het wel en niet zelfstandig mag doen.

Gemini 3.8 Flash: bijna frontier, maar veel lichter

Gemini 3.8 Flash (https://blog.google/innovation-and-ai/models-and-research/gemini-models/3-8-flash-and-3-8-flash-cyber/) is Googles snelle werkmodel. Het probeert dicht bij de kwaliteit van de zwaarste modellen te komen, zonder bij iedere opdracht lang te hoeven nadenken. Daardoor is het geschikt voor veelvuldig gebruik, snelle analyses, het verwerken van bestanden en duidelijk afgebakende bouwopdrachten.

Voor gewone gebruikers is 3.8 Flash momenteel beschikbaar via Google AI Pro en Ultra. Met een gratis Gemini-account krijg je voorlopig nog het reguliere Flash-model en niet deze nieuwste 3.8-versie.

De eerste reacties zijn gemengd maar overwegend positief. Gebruikers vinden 3.8 zorgvuldiger en minder gehaast dan zijn voorganger. Tegelijk bleek uit een test met vijf gebouwde apps (https://promptslove.com/blog/gemini-3-8-flash-review/) dat één resultaat uitstekend was, terwijl twee complexere apps duidelijke fouten bevatten. Ook neemt het model bij moeilijke vragen soms opvallend veel denktijd. De praktische duiding: sterk voor dagelijks werk en heldere opdrachten, maar nog geen volledige vervanger van Astra of Fable bij complexe projecten.

Muse Spark 1.3: de prijsvechter van Meta

Ook Muse Spark 1.3 (https://research.meta.ai/blog/introducing-muse-spark-1-3) probeert veel kwaliteit te leveren zonder de zwaarte van een frontiermodel. De eerste beoordelingen noemen vooral de snelheid, het gebruik van hulpmiddelen en het vermogen om grote hoeveelheden informatie vast te houden. Muse scoort sterk bij programmeren en lange opdrachten.

Voor de meeste docenten is Muse voorlopig minder relevant. Het model zit niet als keuze in de gewone Meta AI-chatbot, maar is vooral beschikbaar via Muse Code en technische ontwikkelaarsdiensten. Je kunt het dus niet simpelweg openen zoals ChatGPT, Claude of Gemini.

Ook lopen de eerste gebruikerservaringen uiteen: van snel en verrassend capabel tot fouten uitvoeren en daarna melden dat alles gelukt is. Muse is daarmee een interessante prijsvechter en laat zien hoeveel krachtiger betaalbare AI-modellen worden, maar het is nog geen model om zonder controle belangrijk werk te laten uitvoeren.

Wat betekent dit voor jou?

Het krachtigste model is niet automatisch de beste keuze voor iedere taak. Voor lesideeën, samenvattingen, teksten verbeteren en eenvoudige apps is een snel werkmodel meestal ruim voldoende. Astra en Fable worden vooral interessant wanneer een opdracht uit veel stappen bestaat, lang duurt of verschillende bestanden en programma’s combineert.

De modelrace draait daardoor niet alleen meer om wie het slimste model heeft. Minstens zo belangrijk wordt de vraag: hoeveel kracht heb je voor deze specifieke opdracht werkelijk nodig, en hoeveel toegang geeft jouw abonnement je daartoe?



** Boekentip (http://aivoordocenten.nl)
------------------------------------------------------------
Bestel hier (https://lerenmetfloot.nl/product/toekomstbestendige-docent/)


** AIvoordocenten.nl is helemaal vernieuwd! ()
------------------------------------------------------------

Ons aanbod groeide de afgelopen jaren flink, maar eerlijk is eerlijk: op onze website moest je soms behoorlijk zoeken om alles terug te vinden. Dat is nu veranderd. AIvoordocenten.nl (https://aivoordocenten.nl/) is volledig vernieuwd - uiteraard zelf met AI gevibecode - en daar zijn we best trots op.

De nieuwe site maakt een duidelijk onderscheid tussen wat je als docent direct kunt gebruiken en wat scholen en managementteams nodig hebben om AI verantwoord in de organisatie in te bedden. Je vindt er onze onderwijsapps, chatbots, raamwerken, artikelen, podcast en nieuwsbrief, maar ook ons volledige aanbod aan scholing en begeleiding. Alles staat nu overzichtelijk bij elkaar, met een agenda waarin je meteen ziet wat er de komende maanden te doen is.

De eerste belangrijke datum komt snel dichterbij. Op 15 september start onze vernieuwde webinarserie AI in het onderwijs (https://aivoordocenten.nl/webinarserie-ai-in-het-onderwijs/) . Je kunt kiezen voor het basisprogramma van vijf webinars over AI-geletterdheid of voor het gevorderde programma van tien webinars, waarin je ook werkt aan onderwerpen als AI-beleid, vibecoden en AI-geletterdheid van leerlingen en studenten. Alle bijeenkomsten zijn live en interactief, maar zes maanden terug te kijken.

Liever een hele dag samen aan de slag? Op 2 oktober organiseren we in Utrecht de AI Hackathon: Vibecoden voor docenten (https://aivoordocenten.nl/workshop-vibe-coden-12-06/) . Je bouwt daar, zonder programmeerkennis, een eigen educatieve app die aan het einde van de dag online staat. Voor schoolleiders, MT-leden en I(C)T-coördinatoren is er op 30 oktober de AI Strategiedag voor het MT (https://aivoordocenten.nl/workshop-ai-strategiedag-voor-mt/) . Je brengt de AI-gereedheid van je school in kaart en werkt toe naar concrete ambities en vervolgstappen.

En op 3 november vindt in Veenendaal het eerste Congres AI voor Docenten (https://aivoordocenten.nl/congres/) plaats. Een praktijkgerichte dag met zes experts, live demonstraties, verdiepende sessies en een live-opname van Het AI-tussenuurtje.

Kortom: de website is niet alleen mooier geworden, maar laat vooral veel beter zien wat we inmiddels allemaal doen. Neem gerust een kijkje — de kans is groot dat je iets tegenkomt waarvan je nog niet wist dat het er was.



** Chatbot van de week ()
------------------------------------------------------------

Stagegesprek simulator

Een boze klant, een bezorgde ouder of een collega die zich niet aan afspraken houdt: zulke gesprekken zijn lastig om uit een boek te leren. Met deze chatbot kunnen leerlingen en studenten ze oefenen voordat ze ermee te maken krijgen op hun stage.

De gebruiker kiest eerst een opleiding, beroep en gesprekspartner. Daarna speelt de chatbot bijvoorbeeld een patiënt, klant, ouder, collega of leidinggevende. De reacties worden aangepast aan de beroepscontext en aan de gewenste moeilijkheid. Een horecaklant stelt immers andere vragen dan een patiënt of een ouder in de kinderopvang.

Tijdens het gesprek blijft de chatbot in zijn rol en reageert hij op wat de student daadwerkelijk zegt. Wie goed luistert en helder communiceert, merkt dat het gesprek soepeler gaat. Een onduidelijke of defensieve reactie kan juist weerstand oproepen. Na afloop volgt concrete feedback op onder meer doorvragen, omgaan met emoties en professioneel communiceren. Zo kan de student hetzelfde gesprek opnieuw proberen en direct ervaren wat een andere aanpak oplevert.

De chatbot is beschikbaar als GEM (hieronder).
Gemini (https://gemini.google.com/gem/1VXDfFhtEcuS5VHEYLdeEWw-QB6P6-guf?usp=sharing)


** Tip van de week ()
------------------------------------------------------------

Tip van de week: laat AI eerst vragen wat nog ontbreekt

Een chatbot vult ontbrekende informatie meestal zelf in. Vraag je om een les over fotosynthese, dan kiest AI bijvoorbeeld zelf een onderwijsniveau, lesduur, werkvorm en leerdoel. Het resultaat kan er verzorgd uitzien, maar toch niet aansluiten bij jouw klas.

Laat de chatbot daarom eerst vaststellen welke informatie ontbreekt. Gebruik bijvoorbeeld deze prompt:

“Help me een les over fotosynthese te ontwerpen. Maak nog geen lesplan, maar stel me eerst maximaal vijf vragen over de informatie die je nodig hebt om de les goed te laten aansluiten.”

De chatbot zal dan bijvoorbeeld vragen voor welk niveau de les bedoeld is, hoeveel tijd je hebt, wat leerlingen al weten en welk leerdoel centraal staat. Pas na jouw antwoorden maakt de AI het lesontwerp. Zo voorkom je dat je achteraf een compleet plan moet verbouwen omdat de chatbot van verkeerde aannames is uitgegaan.

Je kunt deze aanpak ook gebruiken bij het schrijven van een toets, ouderbrief, rubric of differentiatieopdracht. Voeg simpelweg toe: “Welke informatie mis je nog om dit goed te kunnen doen?” Eén extra zin aan het begin bespaart vaak meerdere correctierondes aan het einde.

Gemini (https://gemini.google.com/gem/1VXDfFhtEcuS5VHEYLdeEWw-QB6P6-guf?usp=sharing)


** App van de week ()
------------------------------------------------------------

Foutenspotter

Laat je leerlingen eens zoeken naar de fout, voordat je zelf het goede antwoord geeft. Met Foutenspotter maak je daar snel een klassikale opdracht van. Plak een tekst, selecteer de woorden waarin een fout zit en voeg kort toe waarom deze fout zijn. Je kunt er eventueel meteen een betere of juiste versie bij zetten.

De app werkt ook met afbeeldingen. Upload of plak bijvoorbeeld een grafiek, kaart, berekening of foto van een uitgewerkt antwoord. Daarna klik je simpelweg op de plekken die je tijdens de les wilt bespreken.

Op het digibord zijn de gemarkeerde fouten in eerste instantie niet zichtbaar. Zo kan de klas eerst zelf kijken, overleggen en uitleggen. Vervolgens onthul je de fouten één voor één, samen met je toelichting en eventuele correctie. Handig voor spelling en grammatica, maar net zo goed voor een verkeerde denkstap in een som, een onjuist onderdeel van een schema of een misleidend detail in een bron.

Alles gebeurt lokaal in de browser. Je hebt geen account nodig en het ingevoerde lesmateriaal wordt niet verstuurd. Klik op de knop hieronder om Foutenspotter te openen.
Foutenspotter (https://foutenspotter.vercel.app/)



** Onderzoek van de week ()
------------------------------------------------------------

Chatten met AI is niet automatisch oppervlakkig

Gebruiken studenten een chatbot vooral om informatie op te vragen, of zetten ze AI ook in om kennis toe te passen, iets te analyseren of nieuwe ideeën te ontwikkelen? Onderzoekers analyseerden voor een nieuwe studie (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666920X26001062) ruim 60.000 berichten die studenten verstuurden naar een AI-onderwijsassistent. De gesprekken kwamen uit 116 vakken, verspreid over vier universiteiten en twee semesters. In plaats van alleen naar cijfers of eindproducten te kijken, onderzochten ze wat de vragen van studenten lieten zien over het denkproces tijdens het chatten.

De berichten werden ingedeeld aan de hand van de zes denkactiviteiten uit de herziene taxonomie van Bloom: onthouden, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creëren. Ongeveer 62 procent van de berichten viel in de categorieën toepassen, analyseren, evalueren of creëren. Studenten vroegen de chatbot bijvoorbeeld niet alleen om een begrip uit te leggen, maar gebruikten AI ook om een probleem uit te werken, een redenering te beoordelen of een nieuw product of idee te ontwikkelen. De gesprekken bestonden dus uit verschillende soorten cognitieve activiteit en waren lang niet allemaal gericht op het simpelweg ophalen van een antwoord.

Opvallend is dat de verdeling per vakgebied verschilde. Bij exacte vakken kwam toepassen relatief vaak voor: studenten gebruikten AI bijvoorbeeld om kennis in een opgave of concrete situatie te gebruiken. Bij taalvakken lag de nadruk vaker op begrijpen, terwijl bij sociale wetenschappen creëren relatief veel voorkwam. Ook dezelfde studenten stelden in verschillende vakken andere soorten vragen. Volgens de onderzoekers zegt de context van het vak daardoor meer over de manier waarop studenten met AI werken dan een vaste persoonlijke gebruiksstijl.




** AI-tussenuurtje met de best practice van de week ()
------------------------------------------------------------

In (https://us.list-manage.com/2A3EvS6QwI5?e=abffd1548a&c2id=9dc1fdce5f294cdf1d0ae291919efad6) het AI- (https://us.list-manage.com/OOEpPXgodwd?e=abffd1548a&c2id=9dc1fdce5f294cdf1d0ae291919efad6) tussenuurtje (https://us.list-manage.com/cPvB1UbXNIV?e=abffd1548a&c2id=9dc1fdce5f294cdf1d0ae291919efad6) hebben (https://us.list-manage.com/k8JO81CtJsf?e=abffd1548a&c2id=9dc1fdce5f294cdf1d0ae291919efad6) we het gehad over de nieuwe kerndoelen van het SLO en de houdbaarheid ervan. Marcel heeft 2 nieuwe versies (https://www.linkedin.com/in/marcelmutsaarts/recent-activity/articles/) gemaakt. Een waar de huidige domeinindeling is gebruikt en een waarbij deze indeling ook op de kop is gegaan.

Best practice van de week: een grammatica-app op maat

Wat doe je als je dochter naar de brugklas gaat en je zelf goed overweg kunt met AI? Serge de Beer bouwde met vibecoding een kleine grammatica-app om haar te ondersteunen. In ‘Grammat’ voert een leerling een willekeurige zin in. De app benoemt vervolgens de functie van ieder woord, gebruikt kleurmarkeringen en kan extra uitleg geven via audio of video.

Sterk aan de aanpak is dat de app het denkwerk niet volledig overneemt. De leerling blijft zelf oefenen en kan de app gebruiken om uitleg te krijgen of het eigen werk te controleren. Zo wordt AI geen antwoordmachine, maar een hulpmiddel om beter te begrijpen hoe een zin in elkaar zit.

Er zit ook een belangrijke waarschuwing in deze best practice. Serge gaf aan dat zijn eigen kennis van zinsontleding wat is weggezakt. Hij kan daarom niet garanderen dat iedere uitleg van de app klopt. AI maakt het eenvoudig om snel educatieve apps te bouwen, maar vakinhoudelijke controle blijft onmisbaar.In deze linkedin post schrijft Serge erover. (https://lnkd.in/p/eNkguxHm)

Voor docenten ligt hier een mooie kans. Kies één klein leerprobleem uit je lessen en bouw daarvoor een eenvoudige oefenapp. Laat de leerling het denkwerk doen en controleer de inhoud samen met een vakgenoot. Komt een ouder of leerling zelf met een bruikbaar hulpmiddel? Bekijk het dan samen, verbeter het waar nodig en maak het eventueel beschikbaar voor de hele klas.


Groet,
Tom en Marcel
Team AI voor docenten
https://aivoordocenten.nl

Bekijk deze mail in je browser (https://mailchi.mp/aivoordocenten/het-ai-spiekbriefje-1-5-januari-19886394?e=d28e40c88d)
aivoordocenten.nl . De Nieuwe Erven 3 . Cuijk, Noord-Brabant 5431 NV . Netherlands
uitschrijven (https://aivoordocenten.us19.list-manage.com/unsubscribe?u=e6a8204797fdee5a022c4422d&id=6fce6590c7&t=b&e=d28e40c88d&c=1a852d98e5)